Univerzitet u Beogradu, Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, Beograd, Srbija
Univerzitet u Beogradu, Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, Beograd, Srbija
Primljeno: 18.10.2024. godine
Prihvaćeno: 15.11.2024.godine
UDK: 343.82:343.261-052(497.11)
Strane: 1-16
Uvod: Zatvori predstavljaju visokostrukturirane ustanove u pogledu održavanja reda i bezbednosti. Glavni cilj izvršenja zatvorske kazne je uticanje na osuđene da se uključe u životne tokove nakon izvršenja zatvorske kazne, te da u budućnosti ne vrše krivična dela. Kako se određen broj osuđenih u zatvorima ne pridržava pravila ponašanja i krši disciplinu, u pogledu održavanja reda i bezbednosti i tretmanskog delovanja, pored mnogobrojnih aktivnosti koristi se i disciplinsko kažnjavanje. Cilj: Istraživanje ima za cilj ispitivanje povezanosti sociodemografskih, kriminoloških i penoloških karakteristika osuđenih na dugovremene kazne zatvora sa vršenjem disciplinskih prestupa. Metode: Uzorkom je obuhvaćeno 131 osuđeno lice iz Kazneno-popravnog zavoda u Beogradu. Dužina izrečene kazne je od pet do 40 godina (M = 24.18; SD = 10.40) i jedan osuđeni se nalazio na izvršenju kazne doživotnog zatvora. Godine starosti osuđenih su od 23 do 71 (M = 42.70; SD = 9.30). U ispitivanom uzorku je bilo 64.9% ispitanika koji su ranije osuđivani, a broj ranijih osuda je od nula do 11 (M = 2.18; SD = 2.61). Podaci su prikupljeni analizom službene dokumentacije. Rezultati: Dobijeni nalazi pokazuju da postoje razlike između osuđenih koji vrše i koji ne vrše disciplinske prestupe u pogledu godina starosti, nivoa obrazovanja, vrste izvršenog krivičnog dela, dužine izrečene kazne, utvrđenog rizika od recidivizma i učestvovanja u tretmanu. Zaključak: Dobijeni rezultati mogu biti od značaja u pogledu koncipiranja penalnog tretmana koji odgovara individualnim karakteristikama osuđenih, a sve to ucilju uticanja na smanjenje nedoličnog ponašanja tokom izvršenja kazne. Dodatno, dobijeni nalazi ukazuju na značaj razvijanja i održavanja motivacije osuđenih da učestvuju u tretmanskim aktivnostima tokom izvršenja kazne.
KLJUČNE REČI: disciplinski prestupi / duge kazne zatvora / karakteristike osuđenih
